Adwokatura za granicą

Adwokatura królestwa Hiszpanii
- rys historyczny, orgnizacja i funkcjonowanie

„PALESTRA” 1-2/2008

WSTĘP

W Hiszpanii, podobnie jak w Polsce oraz innych państwach europejskich, adwokatura zorganizowana jest na zasadzie niezależnego samorządu zawodowego. Jako korporacja prawa publicznego zrzesza w swych szeregach przedstawicieli zawodu adwokata.

Chcąc bliżej przyjrzeć się funkcjonowaniu palestry hiszpańskiej oraz należycie zrozumieć jej organizację, trzeba mieć na względzie charakterystyczny model państwa, jakim jest Hiszpania. Pomimo bowiem usilnych starań reżimu generała Franco, zmierzających do stworzenia państwa unitarnego, Królestwo Hiszpanii jest państwem, któremu bliżej do federacji niż do państwa scentralizowanego. Na mocy art. 143 i następnych Konstytucji z dnia 27 grudnia 19781 Hiszpania podzielona została na 17 prowincji o randze autonomicznych regionów. Uwzględniając wielowiekową historię poszczególnych regionów oraz różnorodne dziedzictwo kulturowe, językowe i etniczne tej części Półwyspu Iberyjskiego, wyróżniono prowincje o większym lub mniejszym stopniu autonomii, których charakter każdorazowo określony jest w Statucie Autonomicznym danego regionu. Katalonia, Kraj Basków, Galicja oraz Andaluzja - historyczne regiony Hiszpanii, korzystają z najszerszej autonomii. Znajduje ona wyraz chociażby w polityce dotyczącej promocji języka autonomii2, w konstrukcji własnego systemu prawa czy też własnej organizacji sądownictwa.

Na marginesie, zaznaczenia wymaga, iż niegdyś z radością witana Konstytucja -zwana kompromisem roku 1978, zdaje się nie starczać we współczesnych realiach. Autonomiczne regiony Hiszpanii zaczynają konkurować z państwem i coraz głośniej nawoływać do rewizji dystrybucji władzy. Co należy podkreślić, nie chodzi tu już jedynie o zawsze głośny i nieprze-bierający w środkach Kraj Basków. Nieadekwatność czy też niewystarczalność systemu „cafe para todos”3, a co za tym idzie konieczność przeprowadzenia zakrojonych na szeroką skalę reform ustrojowych, zdają się jasno potwierdzać chociażby wydarzenia związane z uchwaleniem nowego Statutu Autonomii w Katalonii4.

Mówiąc więc o Monarchii Hiszpańskiej, trzeba mieć na względzie jej wielość kulturową, językową i etniczną oraz fakt, iż to co w jednym regionie zostało zorganizowane w dany sposób, niekoniecznie musi funkcjonować tak samo w innej prowincji. Odbicie tej złożonej konstrukcji państwa oddaje zarówno rys historyczny, jak i sama organizacja adwokatury hiszpańskiej, o czym będzie mowa poniżej.

RYS HISTORYCZNY

Palestra hiszpańska poszczycić się może wielowiekową tradycją. Już w średniowieczu, na podstawie specjalnych nadań i przywilejów królewskich, powstawały pierwsze stowarzyszenia adwokatów. Co charakterystyczne dla tego okresu, podobnie jak cechy zrzeszające przedstawicieli innych zawodów, bractwa adwokatów (bo taka nazwa ówcześnie była stosowana) tworzone były na zasadzie samorządu zawodowego. Najstarszym ośrodkiem jest bezsprzecznie kolegium adwokackie w Saragossie, którego założenie datuje się na rok 1399. Majestat i dostojeństwo tegoż kolegium, czy też uznanie dla jego działalności, przejawia się choćby w tym, iż jako jedyne oprócz określenia „zacne" 5 nosi przydomek „królewskie". Ten zaszczytny tytuł w XVI wieku nadał mu uroczyście król Karol III. Niewiele młodsze są kolegia w Valladolid (założone 19 marca 1592) czy Madrycie (założone 15 lipca 1596 roku). W kolejnych dziesięcioleciach powstawały kolegia w Sewilli, Maladze, Toledo, Salamance czy Barcelonie, tak by ówcześnie dojść do imponującej liczby 83 kolegiów na terenie całej Hiszpanii.

Uwzględniając niejednokrotnie kilkuwiekową historię niektórych spośród Kolegiów Adwokatów w Hiszpanii, wskazać należy, iż organizacja adwokatury hiszpańskiej na szczeblu krajowym jest stosunkowo młoda. Do roku 1942, w którym to pojawiła się inicjatywa powołania organizacji adwokatów na szczeblu centralnym, na wzór samorządu notariuszy czy lekarzy, w zasadzie taki element korporacji nie istniał. Poszczególne Kolegia, za pośrednictwem swych dziekanów, oczywiście utrzymywały wzajemne relacje, jednakże nie utworzyły jednostki nadrzędnej. Inicjatywa uporządkowania korporacji oraz stworzenia Junty czy Rady Centralnej, w ramach której dokonać można by było rewizji sytuacji adwokatury hiszpańskiej po zakończeniu wojny domowej, wyszła ze strony dziekana Królewskiego Kolegium Adwokatów w Saragossie- Emilio Laguna Azorfn. Spotkała się ona z niemal powszechną akceptacją środowiska adwokatów, co zaowocowało podjęciem zakrojonych na szeroką skalę prac legislacyjnych, efektem których 19 czerwca 1943 na mocy dekretu Ministra Sprawiedliwości utworzona została Naczelna Rada Adwokatury Hiszpańskiej.

ORGANIZACJA ADWOKATURY

Podstawę organizacji i funkcjonowania współczesnej adwokatury hiszpańskiej stanowi dekret królewski 658/2001 z dnia 22 czerwca 2001 r., tj. Generalny Statut Adwokatury Hiszpańskiej6. Został on wydany w oparciu o art. 24 Konstytucji oraz ustawę 2/1974 z 13 lutego 1974 roku o samorządach zawodowych7. Przywołany artykuł Konstytucji, znajdujący się w rozdziale grupującym fundamentalne prawa i podstawowe wolności obywatelskie, gwarantuje obywatelom m.in. prawo do rzetelnego procesu oraz należytego reprezentowania, zastępstwa lub obrony, przez profesjonalistę w toku procesu przed sądem lub organami państwowymi, jak również stwarza podstawy do zachowania tajemnicy zawodowej.

Taki właśnie cel, co wyraźnie wyartykułowane zostało już w preambule Statutu, stawia sobie współczesna palestra hiszpańska. Świadczenie na rzecz społeczeństwa profesjonalnych porad prawnych, zastępstwo oraz obrona jednostek przed sądami i organami zarówno państwowymi, jak i międzynarodowymi ma z jednej strony wpływać na poszerzenie świadomości prawnej społeczeństwa, z drugiej zaś ma być gwarantem sprawiedliwości, jaką winno kierować się demokratyczne państwo prawa. W tym miejscu jasno wskazać należy, iż w przypadku Hiszpanii prawo reprezentowania oraz obrony przez podmioty profesjonalne zastrzeżone zostało wyłącznie dla adwokatów.

Według art. 2 Statutu jednostkami samorządu adwokackiego są: Naczelna Rada Adwokatury Hiszpańskiej, Rady Kolegiów Adwokackich oraz Kolegia Adwokackie, które jako korporacje prawa publicznego zostały wyposażone w osobowość prawną.

Podstawową jednostką organizacyjną jest Kolegium Adwokackie, w szeregach którego zrzeszeni są adwokaci mający swe siedziby w obrębie jego terytorium. Naturalne zdaje się szukanie ich podobieństwa do polskich Izb Adwokackich. Uderza jednak znaczna liczna Kolegiów, których w całej Hiszpanii jest obecnie 838, przy czym kluczem do ich tworzenia nie jest bynajmniej równomierny podział terytorialny. Owa nierównomierność wynika bowiem z uwarunkowań historycznego rozwoju adwokatury na danym terenie, rozwoju gospodarczego regionu oraz swoistego modelu państwa, o czym sygnalizowano na wstępie. Istnieją prowincje, w obrębie których występuje zaledwie kilka, lub nawet jedno Kolegium oraz takie, gdzie Kolegiów jest wiele. I tak przykładowo w Kantabrii jest tylko jecno Kolegium, w Asturii czy Estremadurze dwa, zaś w Katalonii już kilkanaście.

Organizacja Kolegiów zbliżona jest do polskich Okręgowych Rad Adwokackich. Na czele każdego Kolegium Adwokatów stoi, obierany spośród najbardziej zacnych adwokatów Kolegium, Dziekan (Decano). Pełni on funkcje reprezentacyjne, podejmuje decyzje, a jego kadencja trwa 5 lat. W ramach Kolegiów wyróżnić należy również kadencyjns Radę Kolegium (¡unta de Gobierno), Zgromadzenie Ogólne (Junta General), a nadto powoływane na podstawie statutów poszczególnych Kolegiów Stowarzyszenia czy Komisje Kolegialne o charakterze stałym. Rada Kolegium (czy jeśliby tłumaczyć dosłownie - Rada Zarządzająca) prowadzi aktualne sprawy Kolegium, decyduje o przyjęciu w poczet Kolegium nowych członków, jest gwarantem należytego wykonywania zawodu przez stowarzyszonych adwokatów, w tym przestrzegania zasad etyki zawodowej. Zgromadzenie Ogólne, a więc ogół adwokatów danego Kolegium, jako zgromadzenie zwykłe winno być zwoływane dwa razy do roku, zaś jako zgromadzenie nadzwyczajne zwoływane może być częściej, w zależności od potrzeb. Zasadniczo Zgromadzenie Ogólne dokonuje wyboru Dziekana oraz członków Rady, decyduje o finansach Kolegium, jak również uchwalić może statut danego Kolegium.

W przypadku gdy w danej prowincji występuje więcej Kolegiów, z poszanowaniem przepisów prawa, w tym przepisów danej autonomii oraz Statutu Generalnego, mogą one (acz nie muszą) tworzyć Rady Kolegiów Adwokackich Regionów Autonomicznych. Rada Kolegiów danej Autonomii, korzystając z przekazanej na jej rzecz części kompetencji Kolegiów, koordynuje i sprawuje pieczę nad współpracą pomiędzy Kolegiami, jak również innymi Radami oraz Kolegiami z innych prowincji. Obecnie w Hiszpanii funkcjonuje 9 Rad Kolegiów Adwokatów, a to Rady: Andaluzji, Aragonu, Galicji, Kastylii i Leonu, Kastylii-La Manchy, Katalonii, Kraju Basków, Obrębu Madrytu oraz Wysp Kanaryjskich.

Na szczeblu krajowym, jako jednostka hierarchicznie wyższa od Kolegiów i Rad Kolegiów Adwokackich Regionów Autonomicznych, funkcjonuje Naczelna Rada Adwokatury Hiszpańskiej (Consejo General de la Abogacía Española). Zgodnie z art. 67 Statutu Generalnego Naczelna Rada ma swą siedzibę w Madrycie, co nie przeszkadza zwoływać jej zjazdów w jakimkolwiek innym miejscu w Hiszpanii. Spośród wielu swych funkcji Rada reprezentuje hiszpańską palestrę i jest jej rzecznikiem w relacjach z organami państwowymi, a także organizacjami adwokatów w innych krajach, sprawuje opiekę i nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata, zwołuje krajowe i międzynarodowe kongresy, przygotowuje projekty nowych regulacji statutowych oraz wykłada ich postanowienia, w przypadku pojawienia się problemów z ich interpretacją, czy też sprawuje arbitraż. Jej organami są: Plenum, Stała Komisja, Komisje Zwykłe, Prezydent i Wiceprezydenci, Skarbnik oraz Sekretarz.

Plenum, w skład którego wchodzi Prezydent i Wiceprezydenci Naczelnej Rady, Dziekani Kolegiów Adwokackich, Dziekani Rad Kolegiów Adwokackich Regionów Autonomicznych (wedle ustaleń statutowych, jeśli nie konkuruje z Dziekanami Kolegiów) oraz 12 członków Rady, uprzednio obranych spośród notabli wszystkich Kolegiów w kraju, zwoływane jest co najmniej raz na cztery miesiące. Nadto, w zebraniach Plenum, z prawem do zabierania głosu, jednak bez prawa do głosowania, uczestniczyć może Przewodniczący Krajowej Konfederacji Młodych Adwokatów Hiszpanii (Confederación de Abogados Jóvenes del Estado Español). W gestii Plenum leżą wszelkie kompetencje zastrzeżone w Statucie na rzecz Naczelnej Rady Adwokatury Hiszpańskiej. Natomiast Komisja Stała Rady Naczelnej (Comisión Pernamente), w skład której wchodzą: Prezydent Rady Naczelnej oraz Wiceprezydenci przewodniczący Komisjom Zwyczajnym 3lenum Naczelnej Rady, Skarbnik lub Wiceskarbnik, Sekretarz Generalny lub w jego zastępstwie Wicesekretarz, wykonuje zadania przekazane jej przez Plenum, zaś w przypadkach niecierpiących zwłoki również te, które są zastrzeżone dla Plenum. W tym ostatnim przypadku (omisja składa następnie szczegółowe sprawozdanie Plenum. Zwieńczeniem Naczelnej Rady Adwokatury Hiszpańskiej jest jej Prezydent, czy też Przewodniczący (el Presidente), wybierany w tajnym głosowaniu na pięcioletnią kadencję przez Dziekanów Kolegiów Adwokadich, spośród uprzednio zgłoszonych kandydatów. Jest on rzecznikiem Adwokatury Hiszpańskiej i reprezentuje ją w relacjach z organami państwa oraz innymi instytucjami zarówno krajowymi jak i zagranicznymi, przewodniczy pracom Plenum, sygnuje akty podjęte przez Penum oraz Stałą Komisję.

ADWOKAT

Zgodnie z art. 6 Statutu Generalnego tytuł „adwokat" zarezerwowany jest dla osób, które ukończyły studia prawnicze9 i zawodowo udzielają porad prawnych, reprezentują lub bronią strony we wszelkiego rodzaju postępowaniach przez sądami i organami, przy czym do wykonywania zawodu niezbędna jest przynależność do jednego z Kolegiów Adwokackich.

Wymagania dla ubiegających się oprzyjęcie w poczet korporacji określone zostały w art. 13 Statutu. By móc stać się członkiem Kolegium, niezbędne jest: a) posiadanie obywatelstwa Hiszpanii lub obywatelstwa jednego z państw Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, b) posiadanie pełnej zdolności do czynności prawych, c) posiadanie tytułu „Licenciado en Derecho" lub innego tytułu uzyskanego za granicą, a uznanego za równoważny, d) uiszczenie opłaty od wpisu oraz innych niezbędnych opłat. Nadto, by czynnie wykonywać zawód, adwokat nie może być karany, nie może prowadzić działalności nie do pogodzenia z zawodem adwokata oraz musi zawrzeć wymagane prawem ubezpieczenia10.

Adwokaci, po złożeniu uroczystego ślubowania, mogą wykonywać swój zawód, prowadząc indywidualne kancelarie, jak również zrzeszając się w spółkach z innymi adwokatami, a także z przedstawicielami innych wolnych zawodów. W tym ostatnim przypadku założenie spółki jest możliwe jedynie pod warunkiem, że zrzeszenie takie daje gwarancję wolności wykonywania zawodu adwokata. Posiadanie siedziby w okręgu jednego Kolegium uprawnia adwokata do działania na terytorium całego kraju.

Oprócz praw i obowiązków ujętych w Statucie, członkowie palestry hiszpańskiej zobowiązani są postępować w zgodzie z zasadami wskazanymi w Kodeksie etyki zawodowej11 oraz Kodeksie norm postępowania prawników Unii Europejskiej12. Nie omawiając szczegółowo zasad płynących z przywołanych aktów prawnych, należy stwierdzić, iż z założenia są one zbieżne z tymi, jakie odnoszą się do członków rodzimej palestry. W szczególności adwokaci nie mogą pozostawać w stosunku pracy, ja również parać się zajęciami, które mogłyby choćby potencjalnie wpłynąć na ich niezależność, zobligowani są do zachowania tajemnicy zawodowej, zaś w rozliczeniach z klientami nie mogą stosować systemu „cuota litis". Reklama nie jest bezwzględnie zakazana, jednakże wymogi jej stosowania określone zostały bardzo restrykcyjnie. Najogólniej rzecz ujmując, musi być ona umiarkowana, bezwzględnie szanować godność człowieka, w szczególności gwarantować anonimowość klientów i nie naruszać ich praw podstawowych.

REFORMA ZASAD DOSTĘPU DO ZAWODU ADWOKATA

Na przełomie 2005/2006 roku Hiszpańskie Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponowało gruntowną reformę zasad dostępu do zawodu adwokata. Miano tu na względzie przede wszystkim fakt, iż Hiszpania jako w zasadzie jedyna spośród 25 państw Unii Europejskiej (ówcześnie) nie wymaga od starających się o dostęp do adwokatury jakichkolwiek wymogów praktyki czy weryfikacji wiedzy. Adwokatura przychyliła się do proponowanych zmian, wskazując, iż potrzeba zapewnienia obywatelom najwyższej jakości świadczonych usług, jak również ujednolicenia standardów europejskich, stanowi dobro najwyższe. W ten sposób powstał projekt ustawy o dostępie do zawodu adwokata i prokuratora13 uchwalony 30 października 2006 r.

Po upływie okresu vacatio /eg/s - a jest to, bagatela, 5 lat od dnia publikacji14 - uzyskanie tytułu adwokata będzie wymagało spełnienia znacznie więcej wymogów, niż to wskazuje obecny art. 13 hiszpańskiej ustawy. Konieczne stanie się, po pierwsze, ukończenie, już po regularnych studiach prawniczych, dodatkowego kursu. Ustawa odstępuje przy tym od sztywnego określania ram czasowych kursu, stawiając wymóg uzyskania 60 punktów. Same kursy organizowane będą przy istniejących Uniwersytetach (zarówno publicznych, jak i prywatnych) oraz w szkołach prawnych15. Po drugie, niezbędna będzie odpowiednio długa praktyka - trwająca nie krócej niż połowę okresu kursu. Przy czym trzeba mieć na względzie fakt, iż okres szkolenia przyszły adwokat winien spędzić pod bacznym okiem starszego kolegi - adwokata o co najmniej 5-letnim stażu zawodowym. Po trzecie, po ukończeniu kursu konieczna będzie weryfikacja wiedzy i kompetencji do wykonywania przyszłego zawodu, tj. zdanie państwowego egzaminu.

Zaproponowane zmiany, przyjęte w przywołanej ustawie, zasadniczo reformują dotychczasowy system adwokatury hiszpańskiej. Zmiany są tak duże, iż odstąpiono od nagłego i drastycznego ich wprowadzenia. Pięcioletnie vacatio /eg/s przygotuje przyszłych adeptów wydziału prawa do nowych okoliczności.

PODSUMOWANIE

W Hiszpanii jedyną osobą, jaka uprawniona jest do profesjonalnego udzielania porad prawnych, reprezentacji lub obrony innych podmiotów przed jakimkolwiek sądem czy urzędem, jest tylko i wyłącznie adwokat. Dostęp do zawodu adwokata jest szeroki, a liczba adwokatów zrzeszonych w 83 Kolegiach na terenie całego kraju jest znacząca i sięga kilkudziesięciu tysięcy. Przykładowo, samo Kolegium Adwokatów w Barcelonie zrzesza aż 17 500 członków. Na marginesie jednak wskazać należy, iż zawód adwokata w Hiszpanii kształtował się w innej tradycji, czego wyraz odnaleźć można choćby w samym języku hiszpańskim, w którym termin „prawnik" i „adwokat" są tożsame, jedno i drugie brzmi po prostu „aboga-do". Daje to wyraz chociażby specyficznej tradycji, w jakiej rodził się i kształtował zawód adwokata.

Przyszłe i już zatwierdzone zmiany nie powinny drastycznie ograniczyć dostępu do zawodu, stawiając jednakże wyższy próg do inkorporacji. Co wymaga podkreślenia, reformie przyświecała potrzeba zapewnienia i utrzymania na odpowiednio wysokim poziomie jakości świadczonych usług prawnych, jako niezbędnych dla dobra obywateli. Wskazywano także na potrzebę ujednolicenia standardów korporacji adwokackiej w ramach organizmu, jakim jest Unia Europejska.

Na zakończenie wspomnieć należy również o specyficznym, multikulturowym, a niejednokrotnie bilingwistycznym środowisku pracy adwokatów. Co bowiem charakterystyczne dla Królestwa Hiszpanii - kraju, w którym wyróżnić można co najmniej trzy regiony autonomiczne, o silnej odrębności etnicznej, kulturowej i językowej - świadczenie usług prawnych wymaga zorientowania w oryginalnym porządku prawnym danego regionu, a niejednokrotnie znajomości języka autonomii. Nie można bowiem zapominać, iż kataloński, baskijski oraz galicyjski, w poszczególnych regionach autonomicznych, obok kastylijskiego, są oficjalnymi językami urzędowymi. Z uwagi na powyższe, postępowanie przed sądami, jak również przed organami administracji państwowej może się toczyć właśnie w tych językach.

  1. Constitución Española 31 października 1978 została przyjęta przez Zgromadzenie Narodowe, 6 grudnia 1978 r. w przeprowadzonym referendum 87,78% głosujących Hiszpanów opowiedziało się za jej przyjęciem, w związku z czym została podpisana przez króla Hiszpanii luana Cariosa 27 grudnia 1978 roku. Weszła wżycie w dniu opublikowania w dzienniku urzędowym (Boletín Oficial del Estado), tj. 29 grudnia 1978 r.
  2. Języki autonomii, a więc kataloński, baskijski, galicyjski, mają obok języka hiszpańskiego (poprawnie mówiąc - kastylijskiego) status języków urzędowych. Co za tym idzie, nauczanie w szkołach szczebla podstawowego jak i na uczelniach wyższych odbywa się w językach autonomii. Podobnie pisma urzędowe czy pisma procesowe, czy samo postępowanie przed sądami i organami państwowymi, może toczyć się w tym języku.
  3. A więc „filiżanki kawy dla wszystkich", jak zwykło się określać kompromisowe rozwiązania Konstytucji z 1978 r., w szczególności zaś odnoszące się do pojęcia „Narodu Hiszpanii" jako pojęcia uwzględniającego pojęcie „autonomicznych narodowości".
  4. Jesienią 2005 roku autonomiczny parlament Katalonii uchwalił nowy Statut Autonomiczny. Został on następnie przyjęty przez Kortezy w marcu 2006 r., a następnie 18 czerwca tego samego roku, imponującą większością 73,90%, przez obywateli Autonomii. Wprowadza on wiele kluczowych zmian, począwszy od określenia „narodu Katalonii", aż po usamodzielnienie systemu finansów publicznych.
  5. W nomenklaturze hiszpańskiej kolegia adwokackie noszą nazwę llustre Colegio de los Abogados, co, tłumacząc dosłownie, oznacza „zacne" czy „dostojne" Kolegium Adwokatów.
  6. Real Decreto 658/2001 - Estatuto General de la Abogada Española, który z dniem wejścia w życie uchylił uprzedni Statut z 24 czerwca 1982 roku-Real Decreto 2090/19821 - Estatuto General de la Abogada Española dostępny na stronie http://www2.cgae.es/es/cgae/dodtp/egae.pdf
  7. Ley 2/1974 de 73 de febrero de Colegios Profesionales.
  8. Lista Kolegiów wraz z adresami, dostępna na stronie http://www.cgae.es/portalCGAE/printPortal.do?urlPagina=S001011001/es_ES.html.
  9. W Hiszpanii, kończąc czteroipółletnie studia na wydziale prawa, uzyskuje się tytuł „Licenciado en Derecho". Dosłowne tłumaczenie, a więc „licencjat", obarczone byłoby jednak błędem. Za polski odpowiednik tego tytułu właściwe byłoby więc uznanie tytułu magistra prawa.
  10. Chodzi tu o swoiste ubezpieczenie od odpowiedzialności związanej z praktyką zawodu adwokata oraz ubezpieczenia społeczne, które w hiszpańskim porządku prawnym uregulowane zostały odrębnie w stosunku do adwokatów.
  11. Codigo Deontológico, przyjęty prze/ Plenum z 27 września 2002 r. i zmieniony przez Plenum z 10 grudnia 2002 r.
  12. Coc/e od Conduct for Lawyers in the European Union - przyjęty w dniu 18 października 1988 roku.
  13. LEY 34/2006, de 30 de octubre, sobre el acceso a las profesiones de Abogado y Procurador de los Tribunales.
  14. Publikacja ustawy nastąpiła 31 października 2006 r. BOE nr 360 poz. 18870.
  15. „Escuelas jurídicas" - prowadzonych najczęściej przez Kolegia adwokackie.

Joanna Składowska, adwokat